Het Fotoarchief 28    Fietsenrally's deel 2, september 2015

    In het vorige nummer beschreef ik hoe met soms wel 200 ploegen werd gestart voor wat ook wel 'prestatierit' werd genoemd. De ploegen moesten 'op tijd' rijden wat soms werd bemoeilijkt door open bruggen en pontjes. Martin Snuverink herkende op een van de foto's waar de foto van de pont was genomen (Martin herkent overigens bijna élke plek of gaat er naar op zoek). Het was bij restaurant de Knip aan de Vliet waar nu oud-leerling Marcel van Teijlingen de pollepel zwaait.
    Nu wat meer over de controleposten, de opdrachten onderweg en de vaardigheidsproeven na afloop. Ik heb er heel veel foto's bij, maar veel minder dan ik zou willen. Ik hoop dat ze allemaal geplaatst kunnen worden.

    Pimpen
    In 1955 duiken plotseling rallyploegen op die afgesproken hadden er iets moois van te maken. Ploeg 34 maakte met een aan stukken gescheurd laken reclame voor Pepsi Cola,  een team nog zonder nummer fietste met sombrero's en team 45 krijgt wat mij betreft de prijs voor best uitgedoste ploeg: brandweerlieden met ginreclame! Elke fiets is voorzien van een grote fles Booth's Gin, zelf hebben ze ergens helmen bemachtigd, het ploeglid links heeft een slang over de schouder bij zich en aan de rechterkant gaat een groot reddingstouw mee, bravo!

    Controleposten
    De controleposten werden bemand door twee (of meer) leraren. In de jaren '50 was de afstand tussen leerling en leraar nog groot. Leraren werden altijd aangesproken met 'u'. Hen bij de (onbekende) voornaam noemen was ondenkbaar. Maar tijdens een rally bleken de paters en leraren toch ook gewone mensen te zijn en hoorde je hen elkaar aanspreken bij hun voornaam, nou dat vonden we maar wàt interessant. Ze zaten met twee of drie meestal op een terras of langs de kant van de weg. Soms arriveerden een paar  ploegen op hetzelfde moment en elk team was er op gebrand weer op tijd te kunnen vertrekken, dus het was wel prettig als ze dan met z'n tweeën waren. Tijdens de rust kregen de rallyrijders een flesje prik, de boterhammen werden uit de achterop gebonden schooltassen gehaald. De sfeer was ongedwongen en een waaghals durfde wel eens een amicale opmerking tegen een niet al te oude leraar te maken!
    En er waren ook geheime posten en zogenaamde 'vliegende controles' op scooter of motor of 'hogerejaars' op hun Puch. Ze keken of we ons aan de regels hielden en deelden zo nodig strafpunten uit, het betrapte team met verstrengelde fietsen lijkt niet erg onder de indruk en rookt lustig verder, dat was toen trouwens nog niet verboden, kijk maar eens op de site, alle docenten zitten er op los te paffen. Maar ze hielpen ook bij pech en lekke banden hoorden er bij, desastreus voor je tijdschema. Toen het rallyfietsen over het hoogtepunt heen was, werden eens door lolbroeken punaises gegooid, niet leuk.

    Opdrachten
    Vaak moesten onderweg ook nog een of meer opdrachten worden uitgevoerd en werd gecontroleerd of we een jaartal, een gepasseerd beeld of een opschrift hadden waargenomen. Toen Aad Pronk zich met de opdrachten ging bezig houden, werd foutloos winnen een onmogelijke opgave. Hij mocht je graag zinloos aan het werk zetten. Bij de watertoren bijvoorbeeld, staan tientallen lage paaltjes. De opdracht daar luidde: tel de paaltjes. De ploegen aan het tellen. Dan vroeg hij: hebben jullie de paaltjes geteld? 'Ja, 145, meneer Pronk'. Waarop hij zei 'dat hoef ik niet te weten, ik vraag alleen of je ze hebt geteld'.

    Vaardigheidsproeven
    Onderweg of terug op het AC, moesten in de beginjaren als besluit vaardigheidsproeven worden afgelegd. Op de cour of het veld werd met vaak eenvoudige middelen een parcours uitgezet en de ploegleden moesten hun bedrevenheid op de fiets tonen, strafpunten als het niet lukte natuurlijk. Er werd geslalomd, je moest over een wip rijden of tussen palen je evenwicht houden terwijl een opgehangen bos takken in je gezicht zwieberde.

    IJs
    Bij thuiskomst stond er traditioneel een ijskar van Florencia op de cour, met van die mooie verchroomde deksels (foto 20) en een echte Italiaan er achter.

    Fietsafdakjes
    Bij het bekijken van de 500 fietsenrallyfoto's viel mijn oog op een detail dat ik me niet meer herinnerde. Tegen de zijmuren bevonden zich afdakjes waaronder fietsen gestald werden. In 1963 werd de glazen entreehal gebouwd en werden ze afgebroken maar op de muren is de vorm nog goed zichtbaar.

    Naschrift
    De Schalkhaarders en luchtwachters op ons terrein tijdens de oorlog, zijn al meer dan eens onderwerp geweest in mijn stukjes. Ik was benieuwd of er van deze tijdelijke bewoners meer foto's bestonden en vroeg oud-collega Kees Schulten (ook oud-directeur van het NIOD) of hij een ingang wist. Hij wees mij op het NIMH, het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, gevestigd in de kazerne aan de van Alkemadelaan, bij het AC om de hoek dus. Daar was ik nooit geweest en het blijkt een gigantisch kazerneterrein te zijn dat zich uitstrekt vanaf de Van Alkemadelaan tot bijna achter de Vrije School. De kazerne werd aan het begin van de oorlog gebombardeerd en dat was dus heel dicht bij AC en Huize Katwijk.
    Op het NIMH was men wel geïnteresseerd in de foto's dus werd een afspraak gemaakt. Bij het zien van de foto's maakte het hoofd van de afdeling bijna een rondedansje. Deze foto's had hij nog nooit gezien, hij wist van alles over de Schalkhaarders te vertellen, en of hij de foto's mocht hebben. Ja hoor.

    Ino Mulders

    Het grootste deel van de foto's op deze site is auteurs- en portretrechtelijk beschermd. Alle rechten voorbehouden. Webmaster: Ino Mulders.